Annotationes singulares varii generis disperse collectae

• Area Capelle Nostre Dame
- [Ex archivo proprio Francisci Timmermans] J. VVerbesselt, ‘De verdeling en rechtstoestand van de gronden in het Hernegewoud
in de 14de en 15de eeuw ’, in: Eigen schoon en de Brabander, 57 (1974), 200-202, noteert:
... Een van de hoofdwijken van Herne heette in 1339 nog altijd Capelle nostre Dame naar de oude benaming capella Sancte Mariae, in 1148 vermeld als één van de vijf appendicia of afhankelijkheden van de moederparochie Herne, alsdan nog evenwaardig aan Tollembeek en vóór de capella Sancti Petri (Sint-Pieters-Kapelle) geplaatst.
Niettegenstaande de Kartuizers er zich in 1314 vestigden gold nog altijd in 1339 de oude benaming en noemt men ze nog “li chartroys de le Capelle nostre Dame”. Door de cijnsopgave van de gronden van de Kartuizers vernemen wij van wie die gronden waren voortgekomen en hoe groot ze waren: niet minder dan 54 b. 24 r. vóór 1339 verworven van ingezetenen van Herne, waaronder 3 b. Vrijgoed. Wij tellen 22 percelen te zamen, waarvan vele slechts 1 tot 5 dw. bedroegen; maar waaronder één groot blok van 16 b. 1 dw. 37 r., een ander van 12 b. 75 r. .... Door de opsomming van 1339 kennen wij het beginpatrimonium van de Kartuizers, wie er de voorgaande bezitters van waren en ook waar de gronden waren gelegen. ... 54 bunder was reeds een hele oppervlakte in een korte tijdspanne van +/- 20 jaar. ... n het cijnsboek wordt ook de akte weergegeven, waardoor de Kartuizers van de heer van Edingen en verscheidene inwoners van Herne gronden verkregen; o.a. van Huybrechte van sente Loys 2 franse scilde; 2 b. van Cuenenbroeken; 1 b. van Zegher van ten Broeke; te Zande b.; 9 dw. “daer de hecke opstaet tusschen Raleys ende Coekeberghe” (Herfelinge-Kester); 2 dw. jegens Cornelis van der liest “ligghende aen den Capelleberch”. Samen 10 bunder 3 dagwand verkregen in 1347. Met de 54 b. maakt dit in 1347 reeds 64 b. 3 dw. Het komt ons voor dat door het blok van 16 b. 1 dw. (“de Tuembrouck”), als eerste perceel vermeld, wel eens het oorspronkelijk Kartuizergoed kan worden bedoeld.
li chartroys de le Capelle nostre Dame leur cens qu ils doibvent de long tamps passeit: 16 b. 1j. 37v., 65 v., 1 j. 9 v., lj. 66 v., 5 j. 15 v. (de Tuembrouck), 3j. 1 b. 71 v. (de Margriete dou Meuleken), 3,5 b. 1 1. 50 v. (de Margriete de le Capelle), 1 j. 51 v., 1/2 b. (claus de Breidike), 1 j. 50 v. (de Gillion le scaloene), 5 b. 77 v. (cette terre acquise l'an 1335), 3 b. 32 v. (de
Watin de le liene), 1/2 b., 52,5 v., 1 j. 50 v. Somme 35 b. 3j. 49 v.
Encore 12 b. 75 v. acquis de Gilles li ribbles, 3 b. de terre qui fu jadis frank, 3 b. de cens de Jehan Stoble.
Alles samen 54 bunder 24 roeden door de Kartuizers vóór 1339 te Herne verkregen en aangekocht, waarvan een deel “franke terre” [vrijgoed] was.

Formae monasterii
De tentoonstellings- / documentatiemap Petrus Naghel. Kartuis & Bijbel. Hernse Bijbel 1360, Herne; Werkgroep Petrus Naghel in samenwerking met het Gemeentebestuur Herne en de erfgoedvereniging Hernia, Herne, 23 -31 oktober2004, bevat drie tekeningen die het kartuizerkloster te Herne vvorstellen in 1783 . De tekeningen zijn een grondplann, een isothermische projectie en het volledige kloosterdomein. – Vide appendicem.

• Tabulae pictae
- In Y. Delannoy, ‘Les œuvres d’art de la salle des sœurs augustines d’Enghien au musée de la Ville d’Enghien’, in: Annales du Cercle archéologique d’Enghien, 24 (1988), 125-182, beschrijft de auteur op p. 33-45 een 15e-eeuws schilderij op eikenhout (79 x 65 cm) uit de Hollandse School. Het schilderij stelt de bewening van het lichaam van Christus, uitgestrekt aan de voeten van de Maagd, voor. De oospronkelijke bestemming van dit schilderij is het kartuizerklooster van Herne waar Cornelius Van der Weyden, de zoon van de bekende schilder, in 1440 is ingetreden. Maar de toeschrijving aan Rogier Van der Weyden wordt betwijfeld. – Vide appendicem.

• Visitationes
- Archief van het Dominicanenklooster Gent, Verzameling “Andere kloosterorden”, nr. 2797: visitatieverslagen d.d. 27 februari 1713, 14 augustus 1777, 15 september 1779.1

• 1. A. M Bogaerts & Em. Cresens, Inventaris van het Dominicaans archief, dl. 2, Leuven 1977, 299 (= Bouwstoffen voor de geschiedenis der Dominikanen in de Nederlanden, 17).