Historia intellectualis

1. Auctores
...
2. Bibliotheca: manuscripta
anonyma

liturgica

monachorum Bruxellensium

monachorum non-Bruxellensium

auctorum non-cartusiensium

ex indicibus codicum manuscriptorum

e donationibus testamentisque
Nicolaus Blyen1
- Archidiaconus super decretum in duo voluminibus
De Archdiaconus aan wie wordt gerefereerd is de Italiaanse canonist Guido da Baisio († 1313), omstreeks het midden van de 13e eeuw geboren, waarschijnlijk te Reggio waar hij ook kerkelijk recht studeerde en onderwees, later te Bologna waarheen hij verhuisde. Zijn hoofdwerk bestond in een commentaar op het Decretum Gratiani (ca. 1140), dat hij ca. 1300 schreef en waaraan hij de titel Rosarium seu in Decretorum volumen commentaria gaf. In 1296 verhief paus Bonifatius VIII († 1303) hem tot aartsdiaken van de kerk van Bologna en tot aartskanselier van de universiteit alhier.
- Decretales
Deze zijn zeer waarschijnlijk de Decretales Greogii IX, als verzameling ook het Liber Extra genoemd, dat de totale kerkrechtelijke productie (afgezien van de onciliaire canons) extra Decretum Gratiani bevat. Ze zijn een bron van het middeleeuwse kerkelijk recht. In 1230 gaf paus Gregorius IX († 1241) aan zijn kapelaan en biechtvader, de canonist Raymundus van Penyafort o.p. († 1275), de opdracht om een ​​nieuwe canonieke collectie samen te stellen sedert de verschijning van het Decretum Graiani, dat tot dan de voornaamste verzameling van kerkelijke wetteksten was. In 1234 werden zij gepubliceerd als de enige officiële rechtscode in de Kerk.2 Decretalen waren antwoorden van pausen in briefvorm (Litterae decretales) op vragen aangaande het kerkelijk recht en de kerkelijke discipline gericht aan afzonderlijke personen die hem over deze zaken consulteerden. Maar ook kwamen zij tot stand vanuit het direct persoonljk initiatief der pausen. De pauselijke decretalen hadden kracht van vonnis.3
- Lira super psalterium
Deze titel verwijst naar het belangrijkste werk – waarvan het een onderdeel is – van de Franse franciscaan Nicolaus de Lyra († 1349), met name zijn gigantische Postilla litteralis super totam Bibliam, samengesteld tussen 1322 en 1331. Dit standaard bijbelleerboek in het hoger theologisch onderwijs van de 14e en 15e eeuw kende in de handschriftelijke overlevering een complexe verspreiding.4
- Summa Pisana
De Summa de casibus conscientiae is het werk van de canonist en moraaltheoloog Bartolomeo da San Concordio o.p. († 1347), bij Pisa gelegen. Vandaar wordt hij ook Bartholomeus Pisanus genoemd en zijn werk, dat hij in 1338 voltooide, derhalve in de wandeling de Summa Pisana of Pisanella. Dit compendium van kerlelijk recht is een voortzetting en verbetering van de verouderde Summa confessorum van de dominicaan Joannes Rumsik Friburgesis († 1314).5
...

3. Bibliotheca: impressa

  • 1. “Item eodem anno [1480] ex testamento Nicolai Blien doctoris Lovaniensis demorantis qui obiit feria sexta infra octavas Assumptionis [maandag 21 augusus] ... Legavit igitur dictus dominus Nicolaus ... duo volumina Archidiaconi super decretum, decretales suas, summam Pisanam, et Liram super psalterium ut fratres aliquas missas facerent pro eo post obitum suum quod et fecerunt”. – Kroniek van Scheut, in: Brussel KB, ms. 5764, f. 55r.
    Nicolaus Blyen (Blien) Trudonensis († 1480), doctor [et professor] legum Lovaniensis en tweemaal semestrieel rector van de universiteit. Hij werd een eerste maal semestrieel rector e facultate juris civilis verkozen op de laatste dag van februari 1469, een tweede maal op de laatste dag van augustus 1476. Onder zijn rectoraat had In december 1476 en januari 1477 een visitatie van de universiteit plaats op last van hertog Karel de Stoute († 1477). – Zie E. Reusens, Documents relatifs à l’histoire de l’Université de Louvain (1425-1797), dl. 1: Université en général, Louvain 1893-1902, 247-258, 688-690.
  • 2. Deze verzameling mag niet worden verward met het Liber Sextus, een collectie decretalen die paus Bonifatius († 1303) in 1298 heeft uitgevaardigd als vervolg op het uit vijf boeken samengestelde Liber Extra van Gregorius IX uit 1234.
  • 3. G. Fransen, Les décrétales et les collections de décrétales, Turnhout 1972, 25-26, 42-44 (= Typologie des sources du Moyen Âge occidental, 2) + Mise à jour du fascicule n° 2, Turnhout 1985, 5 - Lexikon des Mittelalters (pocketed.), 3 (2003), 623, 655-661.
  • 4. Franciscan Authors s.v. Nicolaus de Lyra (Nicolas de Lyre, ca. 1270/80-1349), doctor planus, doctor utilis.
  • 5. M. W. Bloomfield et al, Incipits of Latin works of the Virtues and Vices, 1100-1500 A. D. Including a section of incipits of works on the Pater Noster, Cambridge (Mass.) 1979, 432, nr. 5052) (= The Medieval Academy of America, 88) - J. Dietterle, ‘Die Summae confessorum’, in: Zeitschrift für Kirchengeschichte, 27 (1906), 166-169 - Th. Kaeppeli, Scriptores Ordinis Praedicatorum Medii Aevi, vol. 1, Romae [Roma] 1970, 158-165 (nr. 436); vol. 2, Romae [Roma] 1975, 430-433 (nr. 2344) - R Newhauser & I. Bejczy, A supplement to Morton W Bloomfield et al. ‘Incipits of Latin works on the Virtues and vices, 1100-1500 A. D.’, Turnhout 2008, 287, nr. 2057 (= Instrumenta patristica et mediaevalia. Research on the inheritance of Early and Medieval Christianity, 50).