Het oeuvre van Petrus Naghel: een status quaestionis

Auteurs:

Mikel M. Kors

Volledige referentie:

Mikel M. Kors
Het oeuvre van Petrus Naghel: een status quaestionis, in: Mikel Kors (ed.) m.m.v Geert H.M. Claassens, De Bijbel voor leken. Studies over Petrus Naghel en de Historiebijbel van 1361, Leuven, 2007, 169-184, 8 ill. (= Publicaties van de Stichting Encyclopédie Bénédictine)  
[Kors 2007a]

Trefwoorden:

Biblia in lingua vulgari, Historiebijbel van 1361, lingua vulgaris, Petrus Naghel O.Cart. (vulgarizatio Bibliae), vulgarizatio

Tekstmededelingen:

Inhoud
"Petrus Naghel vertaalde in de loop van zijn leven vele werken, waaronder de Legenda aurea in 1357 ... zijn debuut ... Zijn laatst gedateerde vertaling is uit het einde van 1388, en het is onzeker of er na deze datum nog iets door hem is vertaald. Doordat het vertaalwerk in Herne is gelokaliseerd, is de dissertatie van Kwakkel over de handschriften die te Herne werden geproduceerd van groot belang voor het onderzoek naar het oeuvre van Naghel, vooral als we Naghel zouden mogen identificeren met de zogeheten Necrologium-kopiist. Er pleit veel vóór, maar nadere studie is geboden.
Hieronder volgt een overzicht van de (toegeschreven) werken van Petrus Naghel, te beginnen met de gedateerde teksten. Bij de datering gaan we er ... vanuit dat Naghel in de paasstijl dateerde. Dit wil zeggen dat alle vertalingen die hij tussen 1 januari en Pasen voltooide, één jaar later moeten worden gedateerd in de nieuwjaarsstijl. Bij elk werk wordt een korte toelichting gegeven op de stand van het onderzoek. Opvallend is dat sommige teksten die Naghel vertaalde, al spoedig, en soms met meer succes, in de Noordelijke Nederlanden opnieuw werden overgezet. Deze latere vertalingen hebben als kenmerk dat ze veel vrijer zijn en minder dicht bij de Latijnse tekst blijven, waardoor ze geen nauwe band meer hebben met de geleerdentraditie ..." (p. 169).

1. Jacobus van Voragine, Legenda aurea, voltooid op 9 januari 1357
2. De Hernse bijbel (ca. 1360-1385)
3. Benedictus van Nursia, Regula Monachorum, voltooid op 13 januari 1373
4. Gregorius de Grote, Homiliae XL in Evangelia, voltooid tijdens de vasten van 1381
5. Johannes Cassianus, Collationes patrum, voltooid op 5 januari 1383
6. Ps.-Bonaventura, Stimulus amoris, voltooid in maart 1387
7. Gregorius de Grote, Libri IV dialogorum de vita et miraculis patrum Italicorum, voltooid op 4 november 1388
8. Vitaspatrum, datering onbekend

Verloren en toegeschreven werken
A. Gregorius de Grote, Homiliae in Hiezechihelem prophetam
B. Bonaventura, Lignum vitae, voltooid op 2 augustus 1386
C. Bernardus van Clairvaux, Homiliae IV de laudibus Virginis Matris super verba Evangelii Missus est angelus Gabriel