Algemene kennismaking met de kartuizerorde

Ten geleide

De geschiedenis van de kartuizerorde in de Nederlanden maakt deel uit van de geschiedenis van de orde in haar geheel.

1. Vooreerst maken we kennis met de voornaamste bibliografieën, studies en encyclopedische publicaties over de orde in het algemeen. Zij vormen een inleiding tot de wetenschappelijke literatuur over de orde.

2. In het ontstaan van de orde belichten we de figuur van de stichter van La Chartreuse, Bruno van Keulen, en de kerkelijke omgevingsfactoren die de stichting van de kartuizerorde hebben beïnvloed.

3. Bruno's erfenis leidde tot het vastleggen van de levensgewoonten der kartuizers door Guigo I. Hiermee was de codificatie van de orde een feit geworden, die zich in de opeenvolgende statuten verder zal ontwikkelen.

4. Een strenge observantie is alleen mogelijk dankzij een sterk centraal bestuur van de orde met een overzichtelijke indeling in provincies en een efficiënt werkende visitatie.

5. Op de levenswijze van de kartuizers heeft de spiritualiteit van de woestijnvaders een grote invloed gehad. De kartuizers leidden in afzondering een geestelijk bestaan van contemplatie en ascese, terwijl ze een gemeenschap vormden. De dagindeling van de kartuizers zorgde door een doelmatige afwisseling van gebed, studie en handenarbeid voor het noodzakelijke mentale evenwicht.

6. De levenswijze drukte ook zijn stempel op de woonvorm van de kartuizers. Hoe werd een kartuizerklooster gebouwd en hoe zag een kartuizercel er uit?

7. Er bestond ook een vrouwelijke tak in de orde van de H. Bruno: de kartuizerinnen. We schetsen hun oorsprong en geschiedenis, vestigen de aandacht op hun gelijkenissen en verschillen met de monniken en verduidelijken vooral het feit van de maagdenwijding, een unieke ritus in de geschiedenis van de Kerk.

8. In dit hoofdstuk overlopen we in vogelvlucht de relatie van de orde tot de Kerk gedurende de negen eeuwen van haar bestaan en trachten we haar plaats in de Kerk van vandaag te positioneren.

9. De laatste vier rubrieken, bijeengebracht in het ondermenu addenda, betreffen belangrijke topics in de orde waarover bibliografische informatie in algemene zin wordt aangereikt:
- de cartae met gegevens over de besluiten van het generaal kapittel van de orde,
- de iconografie,
- de liturgie en muziek,
- de spiritualteit en theologie.

Inhoudsverantwoordelijke
drs. Frans Hendrickx
e-mail: frans.pm.hendrickx@gmail.com